Wypracowania — jak napisać · Klasy 6–8, liceum

Jak napisać rozprawkę — teza, argumenty i zakończenie krok po kroku

Rozprawka bez stresu: jak sformułować tezę lub hipotezę, ułożyć argumenty z przykładami i napisać zakończenie, które potwierdza stanowisko.

Wersja do druku A4

Rozprawka to wypowiedź argumentacyjna. Piszący zajmuje stanowisko wobec problemu i przekonuje do niego czytelnika za pomocą argumentów i przykładów. W szkole podstawowej najczęściej piszesz rozprawkę z tezą, a w liceum także z hipotezą.

Budowa

  1. Wstęp z tezą

    Wprowadzenie do problemu (1–2 zdania) i teza — jasne stanowisko, np. „Uważam, że warto mieć marzenia”. Przy hipotezie stawiasz pytanie lub przypuszczenie, które rozstrzygniesz w zakończeniu.

  2. Argumenty

    Co najmniej trzy argumenty, każdy w osobnym akapicie. Argument to uzasadnienie tezy, a przykład (z lektury, historii, filmu, życia) go potwierdza. Najmocniejszy argument zostaw na koniec.

  3. Zakończenie

    Podsumowanie argumentów i ponowienie tezy innymi słowami. Przy hipotezie — jej potwierdzenie albo odrzucenie.

Krok po kroku

  1. Ustal, czy temat wymaga tezy (stanowisko z góry) czy hipotezy (rozważanie).
  2. Wypisz w brudnopisie argumenty za i przeciw — łatwiej wybrać stronę, gdy widzisz obie.
  3. Do każdego argumentu dopisz konkretny przykład. Argument bez przykładu jest słaby.
  4. Ułóż argumenty od najsłabszego do najmocniejszego.
  5. Łącz akapity słowami, które pokazują tok myślenia: po pierwsze, ponadto, co więcej, najważniejsze jednak jest to, że…
  6. W zakończeniu nie dodawaj nowych argumentów — tylko podsumuj.

Przydatne zwroty

  • Uważam, że…
  • Moim zdaniem…
  • Na poparcie tego stanowiska przytoczę…
  • Po pierwsze…
  • Kolejnym argumentem jest…
  • Dowodem na to jest…
  • Co więcej…
  • Najważniejszym argumentem jest jednak…
  • Przedstawione argumenty potwierdzają, że…
  • Reasumując…

Najczęstsze błędy

  • Teza niejasna albo zmieniona w trakcie pracy.
  • Argumenty bez przykładów albo przykład streszczony zamiast skomentowany.
  • Ten sam argument powtórzony innymi słowami.
  • Zakończenie, które przeczy tezie.

Przykład

Przykładowy wstęp i argument: „Czy warto mieć marzenia?”

Marzenia towarzyszą ludziom od zawsze — jedni marzą o podróżach, inni o własnym psie albo o wygranej w zawodach. Uważam, że warto mieć marzenia, ponieważ dodają sił i nadają kierunek naszym działaniom.

Po pierwsze, marzenia motywują do pracy. Mój kolega z klasy od trzech lat marzy o tym, żeby grać w drużynie koszykówki. Dlatego codziennie po lekcjach trenuje rzuty na boisku za szkołą. W tym roku dostał się do szkolnej reprezentacji. Gdyby nie marzenie, nie miałby powodu, żeby tak ciężko ćwiczyć.

Sprawdź swoją pracę

  • Jasna teza we wstępie
  • Co najmniej 3 argumenty
  • Przykład przy każdym argumencie
  • Słowa łączące akapity
  • Zakończenie potwierdza tezę

Więcej w dziale „Wypracowania — jak napisać”